O ARCO DO TRIUNFO

Un arco de triunfo é un monumento construido para conmemorar unha victoria militar,a índa que en realidade usouse para festexar a un gobernante. Os primeiros foron levantados polos romanos na Antigüidade.

O arco do triunfo clásico é unha estrutura autónoma, bastante separada das portas ou murallas da cidade.

ARCOS DE TRIUNFO ROMANOS

Só quedan cinco na actualidade. Os arcos de Roma fóronse facendo cada vez máis elaborados ao longo do século.
Ao principio eran moi simples, portas de entrada á cidade, temporais e simbióticas, construídas en ladrillos e pedra con un encabezamento semicircular.
Colgaban dela trofeos coas armas capturadas .
Arcos posteriores construíronse con mármore de alta calidade, cun gran arco central no medio do seu teito tratado como unha bóveda de canón, e as veces dous arcos máis pequenos, un a cada lado, adornado cunha completa orde arquitectónica de columnas e entablamento, enriquecido con baixo-relevos simbióticos ou narrativos, coroado con estatuas de bronce, a miudo cunha cuádriga. A festiva orde corintia era o usual.

As pontes romanas

AS PONTES ROMANAS

As pontes romanas , complemento indispensable das calzadas, permitían a estas salvar os obstáculos que supoñían os ríos, que no caso da península Ibérica poden chegar a ser moi anchos. Ante este desafío que a xeografía presentaba a Roma, esta respondeu coas pontes que, tal vez, sexan as máis duradeiras e fiables das súas construccións . Anque tamén construíron unha gran cantidade de pontes de madeira sobre os cauces menores , hoxe coñecemos por “ponte romana” as construccións de pedra.

A típica ponte romana está formada por unha plataforma sostida por arcos semicirculares , anque tamén se daban casos de pontes sobre círculos completos. Estes arcos ou segmentos de arcos chámanse “ollos”. Os piares sobre a auga inclúen unhas construccións chamadas “tallamares” para reconducir as correntes de auga.

Sobre estos arcos situábase a plataforma sobre a que finalmente se poderá circular.

Este exitoso modelo de construcción extendeuse ata a entrada da Idade Media, e hoxe en día non é doado distinguir entre unha ponte romana ou unha construcción posterior.

ALCANTARILLADO ROMANO

Os romanos comprenderon, dende o principio da súa auxe como civilización, que una cidade debía ter un sistema eficiente de eliminación de residuos para poder medrar. Para iso construiron na práctica totalidade das cidades de certa importancia os coñecidos sistemas de alcantarillado que aínda hoxe seguen cumplindo a súa función orixinal. Construían una ampla rede de alcantarillado que recorría a cidade seguindo o seu trazado, e conducía ás augas residuais ata vertelas nos campos ou nos ríos máis pertos.

En Mérida, por exemplo, usouse ata fai poucos anos, e o seu trazado serve todavía como referencia para coñecer como era a antiga cidade romana. Noutras ciudades como León, consérvanse vestixios destas infraestuturas, e en Italia serven como exemplo ao visitante, nos días chuviosos, da eficiencia do sistema de drenaxe das rúas para evitar o seu encharcamento.

O ANFITEATRO

Un anfiteatro é un tipo de edificio público da civilización romana,utilizado para acoller espectaculos e xogos(munera,loita de gladiadores e veniatores,loita de animais).Os mais antigos construironse en Etruria e Campania e datan finais do século II a.C.Este tipo de edificio é unha creación romana, e non ten antecedentes nin en Grecia nin en Asia Menor.


Aparte da súa función,a gran diferencia mais notoria entre un anfiteatro e un teatro romano clásico é que o anfiteatro é de forma circular ou ovalada,mentres que o teatro é semicircular.Tamén hai que diferenciar o anfiteatro do circo,que era utilizado para espectáculos de carreiras e tiña unha forma elíptica.


O granderío(cavea) divídese en catro zonas,sendo a inferior para os senadores e altos cargos da administración romana,a zona media para a plebe e a superior para as mulleres e os carentes de dereitos.Primeiro construironse mediante pedra tallada,posteriormente utilizouse o formigón e dispuxeronse arquerias e bóvedas.

O anfiteatro mais coñecido e sen duda o coliseo de Roma,cuxo nome era en realidade o anfiteatro flaviano(en latín:AMPHITHEATRUM FLAVIUM).

TEATRO ROMANO

O teatro é un edificio típico do Imperio Romano, xeneralizado en todas as provincias e destinado para a interpretación de pezas teatrais do periodo clásico e servir de lecer ós cidadáns. Os primeiros eran construídos en madeira e derribábanse despois da representación, pois unha lei impedia os teatros permanentes. No 55 a.C. construíuse o Teatro de Pompeia que foi o primeiro estable, xa que tiña un templo que servía de escusa para evitar o derribo e estaba feito de obra (pedra e morteiro romano). Ao longo do tempo, os teatros romanos desenvolveron características específicas. A maioría dos conservados seguen o modelo arquitectónico proposto por Vitrubio.

O Acueducto

Calquera asentamento humano, por pequeno que sexa,necesita dispor dun sistema de aprovisionamento de auga que satisfaga as súas necesidades vitais. A solución máis elemental consiste en establecer o poblamento nas proximidades dun río ou manancial, dende onde se carrexa a auga aos puntos de consumo. Outra solución consiste en escavar pozos dentro ou fora da zona habitada ou construir alxibes.

Pero cando o poboamento alcanza a categoría da auténtica cidade, fanse necesarios sistemas de conducción que obteñan a auga nos puntos máis adecuados e aproximala ao lugar onde se estableceu a poboación.

AS CALZADAS ROMANAS

As calzadas romanas eran un modelo de camiño usado por Roma para a vertebración do seu Imperio. A rede viaria foi utilizada polo exército na conquista de territorios e grazas a ela podíanse mobilizar grandes efectivos cunha rapidez nunca vista ata entonces. No aspecto económico xogou un papel fundamental, xa que o transporte de mercadorías axilizouse notablemente. As calzadas tamén tiveron gran influencia na difusión da nova cultura e en estender por todo o imperio a romanización.
Unían as cidades de todos os puntos de Italia e despois do Imperio cos centros de difusión políticos e económicos.

Miliario

Un millar ou pedra miliar (procedente do latín) e unha columna cilindrica,oval,ou paralelepipeda que se colocaba no borde das calzadas romanas para sinalar as distancias cada mil passus (pasos dobres romanos) e dicir,cada milla romana,o que equivale a unha distancia de aprosimadamente 1481 metros. Soian ser de granito,con unha base cúbica ou cadrada e medía entre 2 e 4 metros de altura,cun diametro de só 80 centímetros.
A maior parte dos miliarios levaban inscripcións grabadas directamente, dependendo da importancia da calzada: da cercanía ou alonxamento de Roma, das cidades de oríxe e destino. A inscripción constaba sempre dunha serie de partes ben definidas :

1 -O título completo do emperador baixo cuxo mandato se construía o modificaba a calzada.

2 - A distancia ata Roma ou a localidade màis importante da vía.

3- O gobernador ou a unidade militar responsable das obras na calzada.

4- Aparecía a palabra refecit ou reparavit se se trataba dunha obra ou mantenemento da vía.

AS TERMAS ROMANAS

AS TERMAS ROMANAS

O uso das termas xeneralizouse no mundo romano a partir do seculo I a.C , cando se descubríu un sistema que permitía quentar e distribuír o aire quente grazas ao inxenieiro Serxio Orata. O seu uso foi difundido polo Imperio Romano a toda Europa. Os restos termais máis antigos dos que hai noticia son as Termas de Pompeia datadas no século I a.C.
Os baños romanos abrían ao mediodía e cerraban ao poñerse o Sol. Nos lugares destinados ao baño había departamentos separados para homes e mulleres; se non habia espazos separados, o establecemento abría unhas horas ao día para mulleres e outras para homes, e so unha vez ao ano as termas eran abertas ao pobo. En algunhas ocasións, durante o Imperio, permitíuse o baño conxunto a homes e mulleres.
Outro uso predominante e que soe aparecer en todo lugar onde acudían as personalidades da cidade (ao igual que o teatro por exemplo), era que ás termas tamén se soía acudir para "socializarse". Os homes charlaban sobre política, sobre os seus plans do futuro e de como vían o panorama de Roma. Pola sua parte, as mulleres falaban dos chismes e rumores dos entresixos patricios do palatino. Era en moitas ocasións un centro de reunións informais, perfecto polo seu relaxante aire vaporado e as termas de auga quente.

PALESTRA

Patio central ao que se abrían todas as demáis estancias e se podía prácticar exercicios físicos.

TABERNAE

Tendas adosadas as salas de baños onde se vendían bebidas e comida, que os vendedores pregonaban a grandes voces entre os bañistas.

CALDARIUM

Baño de agua quente, o alveus. Era a habitación máis luminosa e adornada. Nas grandes termas había incluso piscinas onde podíase nadar. Nas máis pequenas, o baño tomabase en bañeira ou depósitos de auga quente chamados labra.

FRIGIDARIUM

Era a sala destinada aos baños de auga fría. Nas grandes termas, o frigidarium estaba descuberto e incluía entre as suas instalacions unha gran piscina onde poder practicar a natación.


TEPIDARIUM

Habitación de temperatura tibia que preparaba ao bañista para a de agua quente.

APODITERIUM

Vestiarios. Habitación próxima ao pórtico da entrada onde os bañistas deixaban as suas roupas. Había un banco corrido na parede unhas hornacinas sen portas, onde depositabanse as roupas e os obxetos personais, que quedaban vixiados por un escravo.

LACONICUM

Baño de vapor.

RECURSOS HIDRAULICOS

Os recursos hidráulicos eran traídos mediante a rede de acueductos que toda cidade romana tiña, ainda cando o punto de captación da auga estivera lonxe do núcleo urbano, como no caso de Segovia que dista máis de 14Km.
O interior das estancias e as piscinas de auga quente realizabase mediante o sistema de hypocaustum. O sistema está basado na distribución mediante túneis e tubos de auga quente e vapor que se extendía por debaixo dos chans das estancias e piscinas e era alimentado por unha serie de fornos que se atopaban nos sotos. Reminicencia deste tipo de calefacción e a gloria castela.

TERMAS DE CARACALLA

As Termas de Caracalla foron un amplio complexo de baños da Roma imperial.Foron construidas na cidade de Roma entre 212 e 216 d.C, durante o reino do Emperador de Caracalla. Inauguraronse co nome de Termas Antoninas, pois ao emperador Marco Aurelio Antonino Basiano xamáis coñeceuselle en vida co nome de Caracalla. Actualmente, as extensas ruinas destas termas son unha grande atracción turistica importante. Ainda que foros despoxadas das suas esculturas e demais riquezas dende data temprana, ainda conservanse grandes fragmentos de mosaicos, alguns deles correspondentes a planta superior do edificio que se desplomou. Varias das xigantescas bañeiras de Marmore, esculpidas nun só bloque, trasladaronse ao centro de Roma para ser usadas como fontes. A súa escultura mais famosa, o grupo chamado “Toro Farnesio” conservase no Museo Arqueoloxico de Nápoles. Actualmente, os restos do complexo atopanse franqueados pola Viale Aventino (avenida Aventino), e a Viale delle Terme di Caracalla (avenida de Las Termas de Caracalla).

TERMAS DE AGRIPA

As Termas de Agripa tamén chamadas Thermae Agrippae foron unhas termas da Antiga Roma construidas por Marco Hispano Agripa no seculo I.
As Termas de Agripa foron a primeira das grandes termas construidas na Antiga Roma. Orixinalmente non eran propiamente unhas termas, senon máis ben unha sauna. Sen embargo coa finalización do Aqua Virgo, o acueducto terminado por Agripa no 19 a. C., os baños proveyeronse de auga de forma regular, convertindose nunhas termas propiamente ditas, cunha gran piscina ornalmental e unha rica decoración interior. No ano 80 d. C., as termas vironse afectadas por un gran incendio, pero foron restauradas e ampliadas. En tempos do emperador Adriano realizaronse diversas reformas internas. Parece ser que a partir do seculo VII d. C, utilizaronse as termas como canteras de materiais constructivos, a pesar diso, gran parte da estrutura mantivose en pe no seculo XVI, como reflecten os gravados de Baldassare Penuchi e Andrea Palladio, entre outros. Hoxe en dia, a zona atopase altamente urbanizada e os restos que se conservan son moi escasos.

Comidas máis frecuentes da antiga Roma

As comidas máis frecuentes da antiga Roma dividíanse en:

- O Ientaculum:

Era a primeira comida que facían ó levantarse (os romanos erguíanse ás cinco da mañá). Consistía nunhas barras planas de farro (un cereal) e un pouco de sal. Nas clases altas da
sociedade tamén incluían na súa dieta ovos, queixo, froita, leite, mel...






- O Prandium:


Comida que se consideraba unha das máis ricas do día. Ía despois do Ientaculum e a gran
maioría de romanos saltábana, ou se a familia non tiña moito diñeiro, era a única que facían. Esta
dieta consistía en pan, carne fría, verduras e froita, todo iso acompañado de viño. Comíase en pequenas cantidades.





- A Cenae:















É equivalente á nosa comida. Comezaba ó redor das 3 da tarde tras unha visita aos baños. Se había convidados, duraba ata altas horas da tarde. Normalmente remataba cunha rolda de grolos.
Antes, a Cenae consistía nun tipo de gachas chamadas "puls".

Presentación 1º ESO B

Os alumnos de primeiro de ESO B do Instituto Alexandre Bóveda queremos presentarvos un resumo do traballo realizado no PIN sobre as Ciencias Naturais no Imperio Romano. Pouco a pouco iremos publicando entradas no Blog sobre algúns dos aspectos máis destacados dos que fumos traballando ó longo destes meses e que foron aportando os distintos equipos formados na nosa clase.